Yöresel Dilimiz Sayfa: 1/2 YÖRESEL DİLİMİZ A Abril : Nisan Abula : Abla Aclanmak : Acıkmak Açanki : Ne zamanki Ahpon : Hayvan gübresi Afalamak : Kazmak Afkurmak: Havlamak Ağanus etmek: Inlemek Alaf : Yeşil bitkilerden oluşan  hayvan yemi Alay : Düğün günü, gelini damadın evine getiren grup Anceli-Kunceli : Tahta revalli Ander : Fena, kötü Ander kalmak: Koturum olmak  Anderpali : Çukur açmak için kullanılan kazık  Anteri : Entari Ağğ: kapıları kilitlemek için kullanılan demir parçası Aşamol: Bir Tur Ot Apandi : Bir tür lokum Apos : Ağzı bozulmuş aletlerin düzeltilmesi Aposkal : Yapılması gereken iş payı Apsimati : Cansız, beyaz kıvılcım. Ara kesmek : Söz kesmek Aşhana : Hol Aşude : Bir türlü sütlü yemek Ateşluk : Geleneksel evlerde ateş yakılan kısım Atiçi : Henüz çiçek açan salatalık Atkı : Yaşlı kadınların kullandığı büyük başörtü Aykırılamak : Yan tarafa doğru gitmek Atiça : Ateş böceği Avli : Avlu Azina : Irmak kenarlarında bulunan ekilebilir arazi Açal: Öküzün Küçüğü Afkur:Köpeğin Havlaması Agiş:-Maşa B Bağlamak : Güveyi büyüleme, iktidarsız bırakma Ballı lobya : Soya fasulyesi Başini bağlamak: Evlendirmek Başluk : Başlık Başukari : Yukarıya doğru Bayyışağa : Aşağıya doğru Becit: Acele, ivedi  Belkim : Belki Bet : Çirkin Beyinmek : Büyümek Bebuk:-Bebeklerin Ağlama Hazırlığı Binam : Yavrum Bive : Dul Boğalmak : Bunalmak Bohça çıkmak:Gelinin, damat tarafına bohça hediyesi Boğanmak : Susamak Bozger : Ağaçlık Buldur : Geçen sene Bukma muncurlarını : Mızmızlanma Bulme : Oda Buzakluk : İnek rahmi  Boğun:  bügün C Cağ : Örgü şişi Cağle / Çağlı : Bit Cavramak : Gayret etmek Caris Olmak : Rahatsız olmak Cazı : Kocakarı kılığında, çocuk düşmanı yaratık. Çapona---------- menteşe Çaydağ --------- Kabak Vb Şeylere Yapılan Sergi Celep : Kavurma yapmak için satın alınan inek Ciniviz : Zeki, hareketli çocuk Circiri : Toprakta yaşayan bir tür ceviz ezmesi Cizlavet lastigi: Eskiden giyilen bir tür lastik ayakkabi Coco : Kumda oynanan çocuk oyunu Cug--------------- Bir tür Küçük Kazan Çafi---------------Çay Ç - 70 Çafladi : İnce odun parçası Çafılamak : Tırnakla kazımak, bahane aramak Çafi : Çatallı Cafili kürek: Gubre atmaya yarayan catalli kurek. Çağana : Yengeç Çağan : Mısır ayıklamak Çağra: Bicak bilemeye yarar kolla cevrilen düzenek Çağra cevirmek: Hileli işler yapmak. Çağraya sarilmak: Başı belada olmak Çağumi : Salkım Çakal yağmuru : Güneşli havlarda aniden yağmaya başlayan kısa süreli yağmur Çakçaka : Modyeliden dökülen mıısır tanelerini deremen taşına ileten ahşap oluk Çakuma: Örümcek ağı Çali : Odun dalları Çambi : Mısır rokopi ve şokalilerinden örülen, genellikle iskemlelerde kullanılan hasır türü örgü Çamçaka: Geveze  Çamı : Saç örgüsü Çatara : Uygunsuz, yaramaz kişi Çatmak : Görmek, rastlamak Çapari : Oltaya çok kanca takılarak yapılan bir tür balık avlama aracı Çapika : Ağzı geniş, minci ve yağ gibi malzemelerin konulduğu kıl desti (Rumca) Çapli : Dizi Çapula : Kullanılmış ayakkabı Çarapali:: At kuyruğu telinden yapilan ozellikle kışın kullanilan küçük bir tür kuş kapanı  Çaravoş: Cekirge, balik yemi Çarık : Hasılsız deriden yapılan bir tür ayakkabı Çaşutluk Etmek : Fesatlık etmek (Uygurca) Çeğel : Çakıllı yer Çelefudi:Yarılmış odundan elle ayrılabilen küçük parça, kıymık  Çeli : Kurumuş mısır sapları Çepli : Kıymık, küçük ağaç veya taş parçası Çerik : Çam kalas Çupyas : İnceden ağırma, sızı. Çuruk ayi: Temmuz Çuyis etmek: Agirmak, sizlamak,  Çeşan : Başa bağlanan geniş ve çubuk desenli bir tür peştamal Çaşot : Elçi, aracı kadın Çıkma : Kız ve erkek tarafının gönderdikleri hediye Çıpa : Arı iğnesi. Çocuk göbeği Çırpıntı : Çalı ve odunun küçük parçaları Çirmulis etmek : Kıvranmak Çıtarı : Horoz ibiği Çiçi : Yaranın sulanması Çiçili : Solucan. Zayıf ince kız. Çikli: Oyun oynamak için demir çember Çilbur : Ana malzemesi süt olan bir tür yemek Çile : Bezi enine göre ayarlayan bir ölçü Çilimbura : Ateşböceği Çiliğani : Kavurma Çili pumburi : Ateş böceği Çimidi : Beyin, beynin dağılmış şekli Çina : İbik Çırapi: Kötü, hain, belalı (kadın)  Çirata : Çırahta Çirozlamak: buruşmak, ozelligini kaybetmek. Çisenti : İnce yağmur Çişon : Sarmaşık Çiten : Yaprak taşınan delikli sepet Çiya: Ates kivilcimi Çori Kesmek: Derenin suyunu baska bir yere akitarak, balik avlamak. Çuban : Çıban Çufan: Filiz, surgun Çufan vermek: Surgun, filiz vermek Çuğni kokmak: Yanik kokmak, (ozellikle bez esya yanmasi)  Çuk: (Çocuk dilinde) pipi Çulek : Tahta yoğurt ve pekmez kabı Çume : Fındıkla yapılan bir tür tatlı yiyecek Çumur : Mısır unu, yağ ve çökelekle yapılan yemek Çunçuri : Bir tür sinek Çupi : Çubuk   D Da : Anlamı güçlendirmek için kullanılan ek. Dandaniça : Sözünde durmayan, dönek, daldan dala atlayan bir kuş Dardar etmek :Dır dır etmek Darlanmak : Sıkılmak Darnı : Çatıkat Davli : Odun parçası Deremen : Değirmen Devren : Köprü Deyine : Diye Didali : zayif, celimsiz, bakimsiz bebek  Donevira: büyük kazan türü şeyleri ateşin üstüne götüren o su veya içinde ne varsa ağır   olduğundan tekrar donevira denilen ağaçtan yapma vinçle kazan ateşten geri alınır Dimari : Ham meyve Dizluk : Uzun erkek donu Doğdi : Kalın odun parçası Dolama: Irin Dolaylık : Belden aşağıya sarılan peştamal Dondarci : Düğünlerde yemeği yöneten kişi Duğunçi : Düğüncü Duvrani : Yağ ve ayran yapmak için kulklanılan tekerlekli küp yayık Düzenci : Gelini hazırlayan bayan Dereni: ahşap evlerin kiremitle oturma odalarının arasındaki ot kurutma veya depolama yeri Do --------------Erkek   E Ebi : Öbür Ebirini: Otekini Ecinli : Cinli, perili Eğratluk : İmece Elcan : Yabancı Elçi : Evlenmede aracılık eden kişi Elişmek : Sataşmak Encami : Acemi Entari : Fistan Enuk : Domuz yavrusu Eserli : Perili, cinli Eskemi : İskemle Eşadi : İnsan süretinde yapılan korkuluk Eşkin : Filiz, sürgün Etekluk : Etek Evlek : Ark Eyicene : İyicene, dikkatlice Edikum --------- Hayvanların Üzerine Yatması İçin Toplanan Yaprakların Depolandığı Yer Ereti --------------Bir Tur Bitki F Falamidi: Sandık çekmecesi Fanila : Kollu atlet Farfatara (fafatura) : Kelebek Farfaratis : Çırpınma, çarpıntı Feli : Kabak dilimi Feretiko : Rize bezi Fitne: Yavru Balık Fitra: Mısır fidesi Fitruka : İyi giyimli kız, yerden biten kestane filiz Felombur --------Bir Tur Ağaç Flanbur : Ihlamur Foli : Ufak toprak çukur Frahti : Kalın kestane tahtası Fufudi : Sivilce Furnesi : Kavrulmuş mısırdan yapılan un Furtuna : Fırtına Fuska (Likapa) : Böğürtlen Fuşki : Taze gübre Fuzuli: Boşu boşuna Ferahti----------- Çit G Gada / Gadanı Almak : Çare olmak, avutmak Gaganis Etmek : Tavuğun gıgıklaması Geceluk : Gecelik Gerdel : İneğe verilen yemin konulduğu tahta kap Geyme : Kılıf, özellikle yastık kılıfı Ganguli Guçça : Tahta revalli Gogona: Kagittan bir tür küçuk uçurtma  Gatneri-----------Büyük Kazan Gegma--------- Büyük Gügüm Gelembur-------Kazan,Gugum Vb Şeylerin Ateşte Isıtılmak İçin Asılan Zincir Gerdel-----------İneklere Su Ve Yiyecek Verilen Kap Geroç----------- Dal Çekmeye Yarayan Kanca Getoğ----------- Bir Tur Kazan Golf pantul : Paçası dize kadar dar, üstü bol pantalon Gömüğü sevilmek : İçi güzel olmak Gömük: Kemik  Göreslenmek : Göresi gelmek Gözun harhalisi : Goz yuvarlagi Gugum : Güğüm Güçükayı : Şubat Gic -------------Arının İğnesi Goc------------- Tahtadan Yapılan İskemle Gotol -------------Lahana`nın Gövdesi Gudal ------------Yemekleri Karıştırmaya Yarayan Odun Gugum----------- Su Isıtmak İçin Kullanılan Ğ Ğanca : Kene Ğarğaris etmek : Bağırıp çağırmak Ğaros olmak : İşe yaramaz hale gelmek Ğaviçi: Iyice, yamuk yumuk olmuş metal eşya Ğavroz : Bebek lazımlığı Ğezep : Bela Ğiçi/Ğiti:(Cocuk dilinde, kotu, fena, pis şey) Ğoncoğot----------  Yanan Odunun Kor Olması Ğülag-------------- Biçilen Otları Kuruması İçin Dizilen Ağaç Ğincik: Damak Ğinzili : Damak Ğizar: Bicki makinesi, buyuk testere Ğorğorina : Bir  tür kuş Ğovroş : Kaya balığı Ğoy : Üvey, ğoyana Ğumeti : Bir tür sebze Ğarçi--------------Fasulyelerin Çıkması İçin Dikile Sırık Ğerğiz ------------- kavurmanın küçücük parçaları Ğerik---------------Büyük Kazma Ğoğol--------------- otlardan oluşan tozlar   H Haböyle : Böyle Habu : Bu Habura : Burası Haçan (haçanki) : Mademki (Uygurca) Halaçı : Dolu Haloti : Balgam Hamlahus : Mısır Hane : Neredesin? Hapsi : Hamsi Hapsikoli : Bir tür hamsi yemeği Hamdospara : Böğürtlen Hapalamak : Karıştırmak Harçı : Sırık Harhali etmek : Kabuğundan ayırmak Hark : Ark Haşindi : Şimdi Haşlak : Olumsuz, aptal adam Haşli : Çok sıcak Haşuli : Ana malzemesi mısır unu olan bir türlü yemek Hatyaluk : Çöplük Havli : Havlu Havu : Şu Hayat : Giriş, hol Hayın : Çok şiddetli, iyi Hedik : Dallardan yapılan kar ayakkabısı Heleke: Ruhsal hastaliklarin iyilesmesi icin hocaya okutmaya gidilen bir yer Helepi : Kabak çekirdeği Hemayil: Üçgen yada dörtgen biçimli gümüş zincir kap Hemence : Bir çeşit bez çanta Hep : Hap Horkur--------------Halanın Kocası Hepli : Siyah üzümün kabuğu Hepten gitmek : Hasta olmak Herik : İnce ve uzun kazma Herişte : Ana melzemesi  süt olan bir tür yemek Hesa Yesa Helesa : Bir ağırlığı veya kayığı çekerken birlik ve beraberliği sağlamak için söylenir Heseğten : Sahiden Hılça : Taneli taze mısır Hızan : Cimri Hirli : İyi değil.  Hişir olmak : Değerini yitirecek kadar bollaşmak Hobur : Hortlak Hohol : Çöp, toz Hoholis (Hohol) : Karma karışık Hohori : Baykuş Hohovis etmek : Çömelerek oturma Hokelenmek : Öfkelenmek Hopeçi : Kurutulmuş suı kabağı Hopi : Tanesiz, olgunlaşmamış mısır koçanı Hosti : Kor Hoşeti : Kuru mısır yaprağı Hova(ya) gelmek: Hemen, acele gelmek. Hovini almak : Hevesini almak Hozan : Ot olmayan yer Hukelenmek : Çok kızmak Humra : Kan çıbanı, şiş Hutupis : Yolmak, Koparma Hutuli : Yavrum, evladım Hutumi : Gırtlak, boğaz Hüsyana : Aralık Horkurar------------Halanın Kocası Sonraki Sayfa (2/2)